Bilgi Okuryazarlığı

Kubilay Aydın

İnsanlık tarihinde çığır açan gelişmeler vardır. Ateşin kullanılması, tekerleğin icadı ya da yazının bulunması gibi.

Yakın çağımızda hepimizin tanık olduğu bilgisayar ve internetin insan hayatına girmesi de en az bunlar kadar insanlığın kaderini etkilemiştir.

Bu süreç ile bir bilgi patlaması yaşanmıştır. Aklınıza gelebilecek her türlü bilgiye ulaşılabilirlik kolaylaşmıştır. Bilgi ilgiyi de arttırmıştır. Üstelik insanın ayağına kadar gelmiştir. Kaynak arayıp bulmak ve bu kaynak içinde istenilen bilgiye ulaşmak için kitaplar arasında samanlıkta iğne arama misali zaman da kaybedilmez. Arama motorları içinde yazacağınız bir iki anahtar kelime ile her şey elinizin altındadır.

Bugün için belki ütopik gelebilir ama belki de yakın gelecekte insanlar kendi eğitimlerini kendi başlarına alacaktır. Yani insan öğrenmeyi öğrenecektir.

İşte buna Bilgi Okuryazarlığı deniyor.

İstenilen bilginin saptanması, bilginin derlenmesi ve değerlendirilmesi, başka bir ifade ile kullanılması.

Artık ödevleri hazırlamak eskisi gibi saatler almıyor. Hatta internet kullanarak yabancı dil öğrenen ya da belli konularda uzmanlık düzeyine ulaşan araştırmacılara bile sıklıkla rastlayabiliyoruz.

Bilgi okuryazarlığı hem entelektüel hem de cehalet sınırının altlarındaki insanlar için çok önemlidir aslında.

Örneğin bu sene Türk Eczacıları Birliği 14 Mayıs Eczacılık haftasında Sağlık Okuryazarlığını tüm ülkede ana tema olarak işledi. Gerek hekime, gerek hastaneye gidiş sıklığı gerekse ilaçların yanlış kullanımı hem ülkenin sağlık giderlerini arttırmakta hem de yapılan onca masrafa rağmen sağlık kalitesinde bir iyileşme sağlanamamakta.

Bu bilgi patlamasının, yani bilgi bolluğunun önemli bir de riski var. Virüslü bilgiler ve bilgi kirliliği. Yani sizin doğru zannettiğiniz bilginin yanlışlığı ya da yoruma açık olması

Bunu okuyan eşektir, yazısını okuduğunuzda sadece güler geçeriz. Kendimizi de eşek yerine koymayız. Aspirin zararlıdır, ya da karbonat çok faydalıdır yazısına kayıtsız şart inanırsak ise farkında olmadan bir üst cümle mantığına düşeriz.

Bu örneklere son günlerde en çok dini hurafelerde rastlıyoruz. İcat edilen türlü türlü günah ve haramlara üzülmemek mümkün değil.

Unutulmamalı yönlendirilmiş bilgiler toplum mühendisliğinin önemli enstrümanlarındandır.

Size gittiğiniz yolu kendi özgür iradeniz ile belirlediğinizi zannettirir.

Her bilginin doğruluğunu sorgulamak bilgi okuryazarlığının en ince noktasıdır.

 Özetle ifade etmek gerekirse Çağımızın cahilleri okuma yazma bilmeyenler değil, her okuduğunu doğru zannedenler olacak.

Yazarın Diğer Yazıları